Me siguri, ti do të kishe prishur buzët me tallje, por unë po abstragoj nga forma për hir të thelbit të saj të vërtetë. Sa për meditim. Të kujtohen kohët e para të lidhjes sonë? S’kishim asgjë, përpos vetes tonë. Nga tarraca e kafe-restorant “Begeja” (ka qenë pranverë e vitit 2002), duke kundruar panoramën që hapej, me një pyll të lartë e të dendur pallatesh, të thashë: – A s’të vjen çudi, Vanush, që nga këto mijëra e mijëra pallate, në asnjërin prej sosh nuk ka një apartament tonin? Dhe përgjigjja jote: – …Po nga gjithë ky lumë i pandërprerë makinash, atje poshtë, s’të duket çudi, që asnjëra s’është e jona? Tani i kemi të gjitha këto dhe kjo habi nuk është më aktuale.

Tani, të zhytur kokë e këmbë në një realitet tjetër, merremi jo me artin e habisë, por të harmonizimit të situatave, artin e kontrollit të tyre, ruajtjen e ekuilibrit të njëri-tjetrit në rrethrrotullimin marramendës të ditëve të ngarkuara me kundërgoditje. …Si atëherë kur ty të kosit lodhja e shembesh në divan. Si atëherë kur të gjej pasmesnate në studio, me kokën e fjetur, rrëzuar mbi tastierë. Si atëherë kur të gjej të dëshpëruar e të pafuqishme nga shkumëzimi i panënshtrueshëm i fëmijëve në orën e tyre të marrëzisë. Na duhet të përsosim një art, kryesisht fashitës, zbutës, shtensionues midis egove të brishta e lehtësisht të cenueshme të fëmijëve tanë. Të vegjlit janë kokëngjeshur, të egër, bishëza të vogla, të dashura, acaruese, të dhembshura.

Na duhet, veç të tjerash, të shpikim, të përftojmë përvjedhtazi edhe romantikën tonë. Le të vazhdojmë t’i dërgojmë njëri-tjetrit mesazhe të fshehta: “Ke mundësi me u përvjedhë, pa rënë në sy, sa për një takim 10 minutësh në kafe, poshtë pallatit?”. Dhe sigurisht, për 10 minuta, perandoria jonë e vogël nuk kanoset të shembet nga kryengritjet e rebelimet e brendshme. Atje, midis tyre, e dimë, nuk e sosim dot deri në fund asnjë fjali nga ndërhyrjet e shumta. E ke menduar? Kjo ka ndikuar, me sa duket, në stilistikën e komunikimit në shtëpinë tonë: e ke vënë re që te ne flitet me fjali të shkurtra, njërrokëshe, imperative? Na duhet të sajojmë truke të reja…

Habitem, Vanush, si fluturuan kështu 15 vite të jetës sonë familjare. Më duket si të ishte dje. Sikur ende nuk e kemin filluar atë më të madhen, kulmin, të qenët i ngopur me ty… dhe ti je po aq e mrekullueshme, po aq e freskët, po aq e bukur dhe shpirtërore, sa në njohjen tonë të parë, kur unë nuk ngopesha duke të parë, derisa thashë atë frazën profetike: “Ti ke fytyrën e nuses sime të ardhshme…!” Me ty ia vlen, Vanushe… me ty i dilet mbanë kudo dhe kurdo.

Pushtetet që na shoqërojnë që nga vegjëlia, derisa fillojmë të piqemi, janë tre: pushteti i Atit, pushteti i Rrugës dhe pushteti i Shtetit. Pushteti i parë, i Atit, të ndihmon të ngrihesh në këmbë, të ecësh vetë dhe të zgjedhësh Rrugën tënde. Ai që i bishtnon këtij pushteti dhe përpiqet të çlirohet prej tij, bie në pushtetin e Rrugës. Pushteti i Rrugës të mbllaçit dita-ditës dhe pa e kuptuar, herët a vonë të lë në duart e pushtetit të Shtetit. Nëse pushteti i Rrugës të mbllaçit, atëherë pushteti i Shtetit të gëlltit, duke të fshirë nga faqja e dheut. Dy pushtetet e para i provova. Mos e dhëntë Zoti të bie në pushtetin e tretë, pasi prej andej nuk ka më kthim. Prandaj unë u ktheva nga pushteti i Rrugës dhe tani duhet të fitoj pushtetin e Atit, derisa të gjej Rrugën time. Gjithë pushtetet e tjerë janë të rrejshëm, të dëmshëm e fatalë. Vetëm Ati është i pakonkurueshëm, pasi për sakrificat e Tij, ai nuk kërkon asnjë shpërblim. Ndërsa pushteti i parë sakrifikohet për ty, dy të tjerët të sakrifikojnë”.
Im atë është ndërtues shtëpish. A e di vallë ai se çfarë çatie e ndërlikuar është çatia e një fëmije? A mund të gjendet vallë në gjithësinë e paanë një çati aq e brishtë e aq e ndërlikuar sa çatia e një koke kaçurrele?
Cili instrument në botë qenka më i përsosur e më i thyeshëm se sa çatia e një ferishtjeje, që mëton të shëtisë e të vërë në veprim tempullin e tij shëtitës? Si mund ta prishësh, ta shkatërrosh këtë çatizë, më të ndërlikuarën në kozmos? Nuk ka kuptim, nuk ka hon që e nxë këtë krim, prandaj mendoj se kjo botë është përshirë tejpërtej nga debilizmi.
Ditë për ditë përvidhesha në tavanin e plevicës dhe i gëzohesha thesarit. Nuk dija, nuk vendosja dot cilin libër të lexoja më parë. Kështu, për një kohë të gjatë, nisja disa libra njëherësh. Por nuk mund ta mbaja lumturinë vetëm për vete: ishte shumë e madhe për t’u përballuar vetëm për vetëm.
– A ban me dalë jashtë, or shoku pulic? – pyeti, gjoja me edukatë, Beni.
Ai u hoq mënjanë dhe ne dolëm, por prapë po qëndronte në derë.
Atëherë Beni hoqi drynin me çelësin e ngulur në të dhe ia zgjati policit.
– Ç’e dua? – tha ai.
– Ku ta di unë? – tha Beni. – Mendova mos të pëlqen të shohësh bagëtinë si hanë… meqë nuk po shkulesh nga dera. Si të duash… Por po më pyete mua, më mirë lëri të hanë vetëm, se i kemi bagëti me namuz, or pulic. U vjen zor i madh me hangër në sy të një të huaji.
– Pse? – pyeti polici, duke dalë jashtë pragu.
– Si pse? – tha Beni, ndërsa po ndrynte derën. – Po të thashë më parë… I kemi bagëti me namuz të madh e druaj se nuk hanë pa i thanë jabanxhiut “Hajde bujrëm! Ulu me ne në grazhd, shoku pulic!”.
Kësaj radhe unë kukurisa me zë të lartë e të papërmbajtshëm.
Polici tha:
– E paske gjuhën të rëndë e të gjatë, ti mistrec! Do të ta shkurtojmë ne, mos ki merak.
E kapa Benin nga brryli, që të mos fliste më. Por Beni nuk ma vari:
– Unë nuk të ofendova, or shoku pulic! Do t’i them shefit… Po meqë ra fjala, sa të rëndë e të gjatë e kam gjuhën dhe si e mat zotrote, me metër a me kile?
Po hynim brenda dhe polici nuk foli më.