Tarifat hakmarrëse të BE-së mbi eksportet amerikane janë shtyrë përsëri, njoftoi Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen.

Kundërmasat, të cilat pritej të fillonin të martën, erdhën në përgjigje të taksave fillestare të importit të çelikut dhe aluminit nga Presidenti i SHBA-së, Donald Trump.

Hakmarrja e BE-së, e cila do të kishte prekur mallra amerikane me vlerë 21 miliardë euro, u pezullua për herë të parë në mars.

Ky pezullim është zgjatur deri në fillim të gushtit, tha von der Leyen në një konferencë për shtyp të dielën.

Von der Leyen u tha gazetarëve: “Shtetet e Bashkuara na kanë dërguar një letër me masa që do të hyjnë në fuqi nëse nuk ka një zgjidhje të negociuar, kështu që ne do ta zgjasim pezullimin e kundërmasave tona deri në fillim të gushtit.”

“Në të njëjtën kohë, ne do të vazhdojmë të përgatitemi për kundërmasat në mënyrë që të jemi plotësisht të përgatitur.”

Presidentja e Komisionit Evropian këmbënguli se BE-ja “gjithmonë ka qenë shumë e qartë se ne preferojmë një zgjidhje të negociuar.”

“Kjo mbetet kështu dhe ne do ta përdorim kohën që kemi tani deri më 1 gusht”, shtoi ajo.

Ministrat e tregtisë së BE-së pritet të takohen në Bruksel të hënën për të diskutuar se si të përgjigjen. Kjo vjen pasi Trump i shkroi një letër von der Leyen-it duke njoftuar planet e tij për të vendosur tarifa prej 30% mbi importet nga BE-ja, duke filluar nga 1 gushti.

Ai paralajmëroi se, nëse partneri tregtar do të hakmerrej me detyrime importi kundër SHBA-së, ai do të kundërpërgjigjej duke rritur tarifat përtej 30%.

Në një intervistë të regjistruar paraprakisht me Fox News, e cila u transmetua të shtunën në mbrëmje, Trump tha se disa vende ishin “shumë të mërzitura tani”, por ai këmbënguli se tarifat nënkuptonin “qindra miliarda dollarë” që po “rrjedhin”.

‘Mbroni interesat evropiane’

Ministrat e tregtisë së BE-së do të takohen të hënën në Bruksel për të diskutuar se sa e fortë duhet të jetë linja ndaj Uashingtonit.

Ministri i Financave i Gjermanisë, Lars Klingbeil, tha të dielën se “negociatat serioze dhe të orientuara drejt zgjidhjes” me SHBA-në ishin ende të nevojshme, por shtoi se, nëse ato dështojnë, BE-së do t’i duhen “kundërmasa vendimtare për të mbrojtur vendet e punës dhe bizneset në Evropë”.

“Dora jonë mbetet e shtrirë, por nuk do të pranojmë gjithçka,” tha Klingbeil për gazetën e përditshme Sueddeutsche Zeitung.

Komentet e tij erdhën pasi Presidenti francez, Emmanuel Macron, i kërkoi të shtunën Komisionit Evropian – i cili negocion në emër të të gjitha vendeve të BE-së – të “mbrojë me vendosmëri interesat evropiane”.

Që nga e shtuna, administrata Trump ka propozuar kushte tarifore për 24 vende dhe për BE-në, e cila përbëhet nga 27 vende.

Më 12 prill, këshilltari tregtar i Shtëpisë së Bardhë, Peter Navarro, vendosi një objektiv për të siguruar “90 marrëveshje në 90 ditë”.

Deri më tani, presidenti ka njoftuar skicat e dy pakteve të tilla me Mbretërinë e Bashkuar dhe Vietnamin, ndërsa negociatat me të tjerët vazhdojnë.

Të hënën dhe të martën në Shkup do të mbahet takimi i liderëve BE-Ballkani Perëndimor për Planin e Rritjes.

Qeveria njofton se më 30 qershor dhe 1 korrik 2025, në Shkup, në hotelin “Hillton”, do të mbahet takimi i liderëve BE–Ballkani Perëndimor, i kushtuar Planit për Rritje.

“Më 30 qershor (e hënë), duke filluar nga ora 16:00, do të mbahet takim tet-a-tet ndërmjet Kryetarit të Qeverisë së Republikës së Maqedonisë së Veriut, Hristijan Mickoski, dhe Komisioneres për Zgjerim, Marta Kos, pas së cilës do të pasojë një takim bilateral me delegacione në format më të zgjeruar”, thuhet në njoftim.

Në orën 9:30 parashikohet mbërritja dhe pritja zyrtare e liderëve të Ballkanit Perëndimor. Fjalime hyrëse do të mbajnë kryeministri Hristijan Mickoski dhe komisionerja për Zgjerim, Marta Kos.

Plani për Rritje për Ballkanin Perëndimor prej 6 miliardë eurosh u miratua nga Komisioni Evropian me 8 nëntor 2023. Ai bazohet në katër shtylla: forcimi i integrimit ekonomik në tregun unik të BE-së; forcimi i integrimit ekonomik brenda Ballkanit Perëndimor përmes tregut të përbashkët rajonal; përshpejtimi i reformave fundamentale dhe rritja e asistencës financiare për të ndihmuar reformat. Për Maqedoninë e Veriut janë të dedikuara 750 milionë euro.

Në Bashkimin Evropian nuk ka pajtim të plotë për heqjen e masave ndëshkuese të vendosura ndaj Kosovës. Por, si kompromis pritet që këto masa të hiqen pjesërisht dhe gradualisht.

Kështu mësoi Radio Evropa e Lirë nga burimet diplomatike në bllok pas diskutimeve që u zhvilluan më 19 qershor në Komitetin për politikë dhe siguri të BE-së (PSC), ku morën pjesë përfaqësuesit e shteteve anëtare.

Sipas burimeve, shumica e shteteve të BE-së ishin në favor të heqjes së plotë të masave, siç edhe ka rekomanduar përfaqësuesi i lartë i bllokut për politikë të jashtme dhe siguri, Josep Borrell, në raportin që u dorëzoi vendeve anëtare më 18 qershor, lidhur me hapat që Kosova ka ndërmarrë për uljen e tensioneve në veriun e banuar me shumicë serbe.

Në raportin e tij, siç raportoi Radio Evropa e Lirë, Borrell rekomandoi që Kosovës t’i hiqeshin masat, ndërkaq Prishtina të shfrytëzojë këtë mundësi për të vepruar në mënyrë që të ulen tensionet dhe që të shmangë veprimet e pakoordinuara. Ai këtë konstatim e bëri pas një shqyrtimit të hollësishëm të hapave që Kosova ka ndërmarrë në përmbushjen e kritereve specifike që BE-ja i vendosi Kosovës në qershorin e vitit 2023.

Sipas burimeve diplomatike, disa vende të BE-së janë shprehur se “përmbushja e kërkesave nga ana e Kosovës nuk ka qenë e plotë” dhe aktualisht këto shteteve nuk pajtohen që Kosovës t’i hiqen të gjitha masat.

Diplomatët e BE-së, me të cilët ka kontaktuar Radio Evropa e Lirë, thanë se në ditët në vijim mund të pritet edhe një deklaratë në emër të BE-së, përmes së cilës do të njoftohet për gatishmërinë e heqjes graduale dhe të pjesshme të masave ndaj Kosovës.

Ende nuk ka hollësi rreth asaj se cilat masa do të mund të largoheshin e cilat jo. Por, diplomatët e BE-së janë të mendimit se së pari do të mund të hiqen masat që kanë të bëjnë me shfrytëzimin e mjeteve financiare nga Instrumentet e Para-Anëtarësimit (IPA), të cilat janë pezulluar për Kosovën.

Zyrtarë të BE-së kishin diskutuar për herë të parë rreth mundësisë së heqjes së masave në prill të këtij viti, andaj edhe kanë kërkuar një raport prej Borrellit.

Masat ndaj Kosovës ishin vendosur para një viti si përgjigje ndaj përshkallëzimit të situatës së sigurisë në veri të Kosovës, kur kryetarët shqiptarë – të dalë nga zgjedhjet që u bojkotuan nga serbët lokalë – nisën detyrën e tyre në komunat në veri.

Ndër masat e BE-së janë suspendimi i përkohësisht i punës së trupave të Marrëveshjes së Stabilizim-Asociimit. Kosova, po ashtu, nuk ftohet në ngjarjet e nivelit të lartë dhe vizitat bilaterale janë suspenduar, përveç atyre që fokusohen në adresimin e krizës në veri të Kosovë në kuadër të dialogut të lehtësuar nga BE-ja.

Propozimet e dorëzuara nga Kosova në kuadër të Kornizës së Investimeve në Ballkanin Perëndimorë (WBIF) nuk janë paraqitur për shqyrtim në bordin e këtij fondi. Kontratat e reja ku autoritetet e Kosovës janë përfituese tash për tash janë të ndalura.

Autoritetet në Kosovë disa herë kanë insistuar se kanë përmbushur kërkesat për heqjen e masave dhe se situata në veri të Kosovës është shtensionuar, serbët e Kosovës kanë pasur mundësi të votojnë për shkarkimin e kryetarëve të komunave dhe tash, sipas tyre, nuk ka më arsye që të mbahen këto masa./ REL

Sllovakia, Letonia dhe shteti më të vogël anëtar i BE-së, Malta, janë kanë nisur votimin për Parlametin Evropian këtë mëngjes. Pasdite do të fillojë votimi vendimtar italian, ku kryeministrja Giorgia Meloni dhe partia e saj e djathtë Vëllezërit e Italisë shpresojnë të konsolidojnë pozicionin e tyre si forcë kryesore në Bruksel.

Më shumë se 350 milionë votues me të drejtë vote në 27 vende të BE-së po shkojnë në votime për të zgjedhur Parlamentin e ardhshëm Evropian.

Qendra e Sondazheve të Euronews parashikon që partitë e ekstremit të djathtë do të kenë një fitore historike.

Zgjedhjet do të vendosin klimën politike në të 27 shtetet anëtare për çështje thelbësore si ndryshimi i klimës dhe e ardhmja e Marrëveshjes së Gjelbër Evropiane, rimëkëmbja ekonomike pas COVID-19, migrimi dhe roli i BE-së në skenën globale.

Kryeministrja italiane Giorgia Meloni njoftoi të dielën se do të kandidojë në zgjedhjet evropiane që mbahen në muajin qershor në një përpjekje për të rritur mbështetjen për partinë e saj ‘Vëllezërit e Italisë’, po ajo shtoi se nëse zgjidhet nuk do të marrë detyrën e ligjvënëses evropiane.

Zgjedhjet që mbahen prej 6 deri më 9 qershor për Parlamentin Evropian shihen si një provë kyçe për forcës që gëzon në elektorat koalicioni i saj i djathtë 18 mujor.

“Ne duam të bëjmë në Evropë atë që bëmë në Itali, të krijojmë një shumicë që bashkon forcat e qendrës së djathtë e që do ta çojë të majtën në opozitë”, u tha zonja Meloni mbështetësve në një konferencë partie në qytetin bregdetar të Peskarës, nga ku dhe nisi fushatën.

Zonja Meloni, partia e së cilës i ka rrënjët tek grupi fashist i Benito Musolinit, bëri thirrje për daljen e Italisë nga euro-zona kur ishte opozitë dhe fitorja e saj në zgjedhjet e vitit 2022, ngriti shqetësime në disa kryeqytete evropiane.

Megjithatë, ajo ka ndjekur një linjë gjerësisht pro-evropiane gjatë qëndrimit në detyrë, veçanërisht mbi çështjet e politikës së jashtme, si Ukraina dhe Lindja e Mesme.

Partia e saj gëzon mbështejen më të madhe popullore në Itali me 27%, sipas sondazheve të fundit, duke kaluar Partinë Demokratike të opozitës me rreth 20% dhe “Lëvizjes me Pesë Yje”, një formacion i majtë qëe gëzon 16% mbështetje.

Emri i zonjës Meloni do të jetë i parë në fletën e votimit për partinë ‘Vëllezërit e Italisë’, në të pesë zonat zgjedhore të Italisë, por ajo u zotua se nuk do të përdorë “asnjë minutë” nga koha e saj si kryeministre, për të bërë fushatë për zgjedhjet për Parlamentin Evropian.

Kryetarja e Partisë Demokratike Elly Schlein, njoftoi javën e kaluar se edhe ajo do të kandidojë gjithashtu, sikurse Antonio Tajani, kreu i partisë së qendrës “Forza Italia”, një parti pjesë e koalicionit qeverisës.

Të tre udhëheqësit shpresojnë të fitojnë votat e atyre që kanë pak interes për politikën, por që tërhiqen nga emrat e shefave të partive në fletëvotim.

Duke supozuar se do të zgjidhen, si zonja Meloni ashtu edhe zonja Schlein e zoti Tajani, pritet të heqin dorë nga vendet e tyre, duke u hapur rrugën kandidatëve të dytë, në listën e partoive të tyre./VOA

BE thotë se është e shqetësuar për tentativat e Moskës për të drejtuar gishtin drejt Ukrainës për sulmin e së premtes, ku humbën jetën 137 persona dhe u plagosën 180 të tjerë.

Zëdhënësi i unionit për politikë të jashtme, Peter Stano, tha se nuk ka indikacione se Ukraina është përfshirë në sulm.

“Natyrisht, ne jemi të shqetësuar për indikacionet e përfaqësuesve të regjimit të Moskës që përpiqen të krijojnë një lidhje midis këtij sulmi dhe Ukrainës, të cilën ne padyshim e refuzojmë plotësisht.

Nuk ka asnjë indikacion, nuk ka asnjë provë që Ukraina ka ndonjë lidhje me këto sulme.

Ne i bëjmë thirrje qeverisë ruse që të mos përdorë sulmet terroriste në Moskë si një pretekst apo motivim për të rritur agresionin e paligjshëm kundër Ukrainës, as ta përdorë atë si një pretekst për rritjen e represioneve të brendshme”, tha Peter Stano.

Kujtojmë që të dielën dolën para gjykatës katër personat e arrestuar si të dyshuar për sulmin dhe u lanë në paraburgim për të paktën dy muaj. Dy prej tyre pranuan fajësinë.

Historiani dhe gazetari i njohur, Timoty Gartosh Ash në një intervistë për podcastin e Edi Ramës ka rrëfyer se si e shikon Evropën pas 10 viteve.

I pyetur nga kryeministri Edi Rama se si e shikon ai Evropën pas një periudhë të tillë kohore, Garton Ash tha se Bashkimi Evropian ka gjasa që të jetë zgjerohet duke arritur në 35 vendeve aëntare.

Historiani britanik u shpreh se zgjerimi duhet të sjellë edhe përmirësimin e vetë Bashkimit Evropian dhe të drejtohet nga një brez i ri evropianësh..

“Mendoj se, po të mobilizohej një brez i ri europianësh, jo vetëm për të mbrojtur atë çfarë kemi arritur, që është Europa më e mirë që kemi pasur, por edhe për ta zgjeruar dhe përmirësuar atë, çka është plotësisht e mundur, pas 10 vjetësh, do të mund të shohim pas dhe të kemi një Union prej 35 shtetesh dhe do t’ia kemi arritur të mbrojmë atë që kemi, mënyrën e lirë të jetesës në Europë. Është e mundur, por është në dorën tonë”, theksoi historiani Ash

Ai vuri në dukje gjithashtu se që pas vitit 2008, Evropa Perëndimore nuk e ka marrë seriozisht zgjerimin drejt Lindjes, por ndryshoi qëndrim vetëm pas pushtimit rus të Ukrainës në shkurt të vitit 2022.

 “…pas shumë vitesh gjatë të cilave Europa Perëndimore nuk e ka marrë realisht me aq seriozitet zgjerimin drejt Lindjes – do thosha që prej vitit 2008. Kroacia hyri në BE, por ju e dini këtë më mirë se çdokush, Maqedonia u bë kandidate që prej vitit 2005.

Që nga pushtimi në shkallë të gjerë i Ukrainës më 24 shkurt 2022, Europa u kthye ta merrte edhe njëherë seriozisht zgjerimin drejt Lindjes”

Sipas Ash, lufta në Ukrainë mund të shërbejë si “një mundësi për të hedhur atë hapin e madh përpara, që hodhëm në vitet ’90 dhe në fillim të viteve ‘2000, me zgjerimin e parë të madh drejt Lindjes të Bashkimit Europian dhe të NATO-s deri te vendet baltike e te Rumania dhe Bullgaria. Pra, ky është shansi”

Historiani britanik shtoi se pas pushtimit të Ukrainës bota ka ndryshuar duke hyrë në atë që Ash e quajti periudha post-perëndimore

“Tani jemi në një periudhë të re. Si do të quhet? Mendoj se mund të quhet periudha post-perëndimore, sepse, befas, zbulojmë se kemi Rusinë që bën një luftë mizore për rikolonizimin e Ukrainës.

Po Kina nuk shqetësohet, India nuk shqetësohet, Turqia qëndron midis në një farë mënyre, Afrika e Jugut është e lumtur të zhvillojë stërvitje të flotës ushtarake bashkë me Rusinë dhe Kinën, Brazili nuk shqetësohet aq shumë.

Pra, po kërkojmë të ndërtojmë këtë Europë më të madhe e më të mirë, por në një botë fuqish të mesme e të mëdha joperëndimore, që kanë një optikë mjaft të ndryshme për mënyrën si duhet të jenë gjërat. Për mua, kjo është sfida”, shpjegoi Garton.