Kryeministri Rama: Regjimi në Teheran është një teokraci me retorikë apokaliptike – Shqipëria mbështet përpjekjet e Trump kundër armatosjes bërthamore të Iranit

Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, në një deklaratë të fortë dhe të pazakontë, ka cilësuar regjimin e Iranit jo thjesht si një shtet tjetër me ambicie bërthamore apo diktatoriale, por si një teokraci unike, e rrezikshme dhe e pajisur me retorikë apokaliptike.

“Nuk kemi të bëjmë me një shtet bërthamor si gjithë të tjerët. As me një diktaturë që synon armët bërthamore. Bëhet fjalë për një teokraci – e armatosur me një gjuhë që predikon shkatërrimin, e mbrujtur prej dekadash me propagandë që e shpall botën e lirë si ‘satanike’ dhe që kërkon hapur zhdukjen e saj”, është shprehur Rama.

Ai e cilësoi regjimin në Teheran si një devijim të rrallë në historinë e shteteve të armatosura bërthamorë, duke theksuar se nuk mund të krahasohet me asnjë vend tjetër, pavarësisht sistemit politik që ka.

Në këtë kontekst, Kryeministri theksoi qëndrimin e Shqipërisë si një shtet që ka dalë nga errësira e një regjimi ateist brutal dhe që sot është krenarisht pjesë e botës së lirë, si dhe partner strategjik i Shteteve të Bashkuara të Amerikës.

“Shqipëria qëndron plotësisht në krah të përpjekjeve të Presidentit Trump për të parandaluar që regjimi teokratik në Teheran të zotërojë ndonjëherë armë bërthamore,” deklaroi ai.

Deklarata e Ramës vjen në një kohë kur tensionet ndërkombëtare rreth programit bërthamor të Iranit janë sërish në rritje, dhe përfshirja diplomatike e Shqipërisë në këtë temë thekson orientimin e saj të qartë pro-perëndimor.

/noa.al

Deklarata e plotë

“Ky nuk është thjesht një tjetër shtet me kapacitete bërthamore, as një diktaturë me ambicie për të zotëruar armë të tilla.

Është një teokraci, e pajisur me një retorikë apokaliptike, e ngulitur në një traditë shtatëdhjetëvjeçare të etiketimit të kombeve të lira si “satanike”, dhe që bën thirrje të hapura për zhdukjen e tyre. Në çdo drejtim, ky është një përjashtim i rrezikshëm, ndryshe nga çdo shtet tjetër që disponon armë bërthamore, pavarësisht sistemit të tij politik.

Si një shtet që ka dalë nga errësira e një regjimi teokratik brutal, dhe një anëtar krenar i botës së lirë dhe si një partner strategjik i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Shqipëria shpreh mbështetjen e saj të palëkundur për përpjekjet e Presidentit Trump në ndalimin e regjimit teokratik në Teheran që të zotërojë armë bërthamore.”

IRAN- Videot dhe imazhet e para të bombardimeve të Iranit nga Shtetet e Bashkuara kanë filluar të publikohen në mediat socialet ndërsa shqetësimet për përshkallëzimin e situatës në Lindjen e Mesme janë rriutr pas përfshirjes së drejtpërdrejtë amerikane në luftën me Izraelin.

Videot tregojnë shpërthime në vende strategjike të objekteve bërthamore të Iranit, siç është Fordow. Kompleksi tepër sekret dhe i ruajtur me kujdes, i vendosur pranë qytetit të shenjtë të Qomit, ka qenë një objektiv për Izraelin, pasi besohej të ishte “çelësi” për pasurimin e uraniumit në një nivel që do t’i mundësonte Teheranit të zhvillonte armë bërthamore.

Megjithatë, deri më tani, organet ndërkombëtare, si dhe Drejtoresha e Inteligjencës Kombëtare të SHBA-së, Tulsi Gabbard, kanë deklaruar se nuk ka prova që Irani po ndërton armë bërthamore.

Nëse SHBA bombardojnë një impiant bërthamor në Iran apo vrasin udhëheqësin suprem, kjo mund të ndezë një fazë më të rrezikshme dhe të paparashikueshme të luftës.

Nëse Presidenti Trump vendos të dërgojë bombardues amerikanë për të ndihmuar Izraelin në shkatërrimin e impianteve bërthamore në Iran, do të fillonte një fazë më e rrezikshme e luftës.

Dhe nëse SHBA kryen atentat ndaj udhëheqësit suprem iranian, siç Trump ka nënkuptuar se mund të ndodhë, nuk ka garanci se pasardhësi do të ishte më miqësor. Sistemi klerikal autokratik i Iranit ka mbijetuar prej gati 50 vitesh, pavarësisht protestave të shumta.

Shkatërrimi i objektit nëntokësor të Fordos nuk do të ndalte domosdoshmërisht programin bërthamor dhe mund ta shtyjë Iranin ta përshkallëzojë luftën.

Ja disa mënyra se si mund të zhvillohet lufta, sipas New York Times, nëse Shtetet e Bashkuara vendosin të angazhohen në sulm.

Irani mund të negociojë

Para sulmit të papritur të Izraelit, SHBA dhe Irani po diskutonin kufizime në pasurimin e uraniumit në këmbim të heqjes sanksioneve. Megjithatë, pas sulmit, negociatat ranë. Sërish, Irani ka lënë të kuptohet se është i gatshëm të bisedojë.

“Nëse pas sulmit vjen një ofertë serioze, si heqje sanksionesh apo garanci paqeje, Irani mund të japë lëshime”, tha Vali Nasr i Universitetit Johns Hopkins. Por Trump ka kërkuar vetëm “dorëzim të pakushtëzuar”.

Irani mund ta thellojë programin bërthamor

Edhe pse Fordo është në qendër të vëmendjes, disa spekulojnë se Irani mund të ketë objekte sekrete. Pavarësisht goditjeve dhe vrasjeve të shkencëtarëve, Irani aktualisht nuk ka kapacitet për të ndërtuar shpejt një bombë, por mund të përshpejtojë drejt asaj rruge.

Irani ka paralajmëruar mundësinë e daljes nga Traktati i Mospërhapjes Bërthamore, i cili i ndalon prodhimin e armëve bërthamore dhe e detyron vendin të pranojë inspektime. Deri tani, Teherani ngul këmbë se programi është për qëllime paqësore.

Lufta mund të zgjerohet

Irani deri tani ka shmangur sulmet ndaj objektivave amerikane për të mos e futur SHBA-në në luftë. Por nëse Trump godet, Irani mund të reagojë fuqishëm, duke përfshirë edhe mbylljen e ngushticës së Hormuzit.

Grupet aleate të Iranit në rajon, si Houthi-t, Hezbollah apo milicitë në Irak, nuk janë përfshirë akoma, por mund të aktivizohen.

Diskutimi për ndryshim regjimi

Trump tha se SHBA po shqyrton vrasjen e ajatollahut Khamenei. Netanyahu u shpreh se ndërrimi i regjimit mund të jetë rezultati i kësaj lufte. Por nëse Khamenei vritet, nuk ka siguri se regjimi bie.

Trupat e Gardës Revolucionare mund të marrin kontrollin dhe të vendosin një figurë më radikale. Disa frikësohen se Irani mund të zhytet në kaos apo luftë civile.

Populli iranian mund të ngrihet sërish

Netanyahu i bëri thirrje popullit iranian të ngrihet kundër regjimit. Protestat si “Grua, Jetë, Liri” në vitin 2022 tregojnë pakënaqësinë e madhe. Por në çdo rast, regjimi ka reaguar me dhunë brutale.

Disa iranianë fillimisht përshëndetën sulmet izraelite si dëshmi të dështimit të qeverisë. Por me rritjen e numrit të viktimave civile dhe panikun që ka përshirë qytetet, ndjenjat anti-izraelite po forcohen.

Rrjetet sociale iraniane janë mbushur me mesazhe patriotike kundër ndërhyrjes së huaj, edhe nëse jo domosdoshmërisht në mbështetje të regjimit.

Në një artikull të autorizuar nga Mike Pompeo, botuar më 4 qershor 2024, në Il Giornale, ish-Sekretari i Shtetit i SHBA-së argumenton për nevojën urgjente për të izoluar regjimin iranian pas vdekjes së fundit të presidentit të tij Ebrahim Raisi në një përplasje helikopteri. Pompeo pohon se kjo ngjarje paraqet një mundësi thelbësore për Evropën që të rivlerësojë qëndrimin e saj ndaj diktaturës klerikale që sundon Iranin.

Raisi, i njohur si ‘Kasapi i Teheranit’ për rolin e tij në ekzekutimet masive të vitit 1988, simbolizonte brutalitetin e regjimit. Vdekja e tij duhet t’i kujtojë komunitetit ndërkombëtar viktimat e panumërta të shtypjes së regjimit, si Mahsa Amini, i cili u vra nga policia e moralit për mosmbajtjen e hixhabit sipas standardeve të regjimit.

Pompeo kritikon respektin e vazhdueshëm që i jepet regjimit iranian nga shumë anëtarë të BE-së, duke i kërkuar Evropës dhe SHBA-së të ndalojnë legjitimimin e një qeverie që sponsorizon terrorin dhe shtyp popullin e saj.

Për më tepër, Pompeo thekson rëndësinë e mbështetjes së opozitës së organizuar brenda Iranit, e cila aspiron për një të ardhme paqësore dhe të begatë.

“Ne duhet të bëjmë më shumë së bashku për të mbështetur lëvizjen e organizuar opozitare brenda Iranit”, shkruan ish-sekretari amerikan i Shtetit. “Është populli iranian, jo regjimi, që me të vërtetë dëshirojnë një të ardhme paqësore dhe të begatë për kombin e tyre. Opozita e brendshme është arsyeja pse ne kemi parë protesta masive, mbarëkombëtare vitet e fundit. Për sa kohë që këto grupe të organizuara vazhdojnë të shtyjnë për një vizion të një Irani të lirë, ne duhet të bëjmë maksimumin për t’i ndihmuar ata duke kundërshtuar regjimin brutal që kërkon t’i shkatërrojë dhe t’u vjedhë pasurinë.’

Ai thekson se regjimi iranian mbetet sponsori kryesor shtetëror i terrorit, gjithnjë e më i fuqishëm nëpërmjet aleancave me vende si Rusia dhe Kina, dhe një pengesë e rëndësishme për paqen në Lindjen e Mesme.

Pompeo përfundon se është koha e fundit që Evropa të njohë këto të vërteta themelore dhe të përpiqet të sjellë paqe dhe prosperitet në Lindjen e Mesme duke izoluar regjimin brutal iranian.

Burimi al.ncr-iran.org/