I shurdhër? Ta lëmë në spital. Nuk do të rris një fëmijë kështu! – tha gruaja ime, dhe zëri i saj ishte aq i ftohtë sa ajri dukej sikur ngriu.

E shikova. Sikur ta shihja për herë të parë.
Nuk kishte zemërim në sytë e saj. Vetëm vendosmëri, e kuptova,nuk po bënte shaka.
– Maria… Ai është djali ynë. Gjaku ynë.

– Nuk e kupton, Andre! Kjo do të na shkatërrojë tërë jetën. Shkolla speciale, mjekë, trajtime speciale…Ne kur do të jetojmë?
Por nuk e dëgjoja më. Dëgjoja vetëm fjalët e mjekut që jehonin në mendjen time:
– Shurdhëri e lindur, totale.
Më vjen keq, nuk ka shanse për përmirësim.

Isha duke qëndruar te dritarja. Shiu po godiste xhamat, era e ftohtë e vjeshtës po përkulte pemët. Tingujt e botës, të cilët djali im nuk do ti dëgjonte kurrë, tani po më flisnin.
Dhe vazhdoja ta shikoja atë krijesë të vogël lëkurë rozë, duar të vogla , po ëndërronte, nuk e dinte që nëna e tij e kishte braktisur tashmë.
– Do e çoj në shtëpi.

– Çfarë?
– Vetëm. Unë do ta rris i vetëm.
Buza e Marisë dridhej.
– Je i çmendur? Vetëm? Ti, që punon gjithë ditën elektriçist.
– Unë jam baba. Dhe kjo mjafton.

E kalova natën në repartin e neonatologjise
Infermierja Elena—një grua e vogël dhe e zellshme që tani i trajtonte prindërit e tij me ndjenja te forta,sepse ishte vetë një nënë—më lejoi të hyja pa thënë asnjë fjalë.
E pashë Tudorin duke fjetur—kështu e quaja. Gjoksi i tij bente ulje ngritje.
Zemra i rrihte.

Ai ishte gjallë ,kjo ishte e rëndësishme
Në mëngjes, Maria ishte zhdukur. Ajo nuk debatoi. La vetëm një shënim, të ngjitur në pasqyrë:”Nuk ja dal dot ,nuk mundem,mos me kerko ……”

E lexova shënimin tre herë para se ta kuptoja vërtet se çfarë do të thoshte.

Maria nuk ishte nga ata që ndryshonin mendje.
Sapo merrte një vendim, i qëndronte besnike.

E dija që nuk do të kthehej.

Mora frymë thellë dhe shikova incubatorin, ku Tudori flinte i qetë.

Për herë të parë në jetën time, isha vetëm, përgjegjës për një jetë kaq të brishtë.

Javët e para ishin një makth i mrekullueshëm.

Netë pa gjumë, pelena, biberon në orare të pamundura.

Mësova menjëherë, me ndihmën e internetit dhe disa manualeve prindërore që kisha blerë.
Nëna ime erdhi të qëndronte me ne për disa ditë për të na ndihmuar, por iu desh të kthehej në shtëpi për tu kujdesur për babanë tim të sëmurë .

“Andrei, je i sigurt që mund t’ia dalësh vetëm?” më pyeti ajo para se të nisej, me shqetësimin që i shkëlqente në sy.

“Nuk jam i sigurt për asgjë, mami.”

Por duhet të përpiqem.

Tre muaj pasi lindi ai, fillova të ndiqja kurse të gjuhës së shenjave.

Ishte e vështirë të gjeja kohë midis punës sime si elektricist dhe kujdesit për Tudorin, por fqinjët e mi, më ndihmonin ,kujdeseshin për të herë pas here.

Zonja Miranda , një grua në të gjashtëdhjetat me zemër të madhe dhe duar të lodhura nga puna, e mbante Tudorin në krahë sikur të ishte nipi i saj.

” më kujton djalin tim kur ishte i vogël,” tha ajo ndërsa e përkëdhelte”Ka te njejtin shikim”dhe me pas vijuam me batutat tona private.

U mundova shumë të gjeja një çerdhe që do të pranonte një fëmijë të shurdhër dhe përfundimisht gjeta një të specializuar në anën tjetër të qytetit.

Kjo do të thoshte të zgjohesha në orën pesë të mëngjesit për ta përgatitur dhe për ta çuar atje para se të shkoja në punë.

Lodhja ishte pjesë e jetës sime, por buzëqeshja e Tudorit kur mësonte diçka të re e bënte e gjithen të vlefshme.

Zhvilluam rutina, vendosëm rregulla dhe krijuam shakatë tona.

Apartamenti ynë i vogël ishte një univers më vete, me ligjet dhe gjuhën e vet.

Në moshën katër vjeç, Tudor më pyeti për nënën e tij për herë të parë.

Ishim në park duke parë një familje – nënë, baba, dy fëmijë – duke luajtur në lëndinë.
Tudori bëri shenjën për “Mami”, pastaj tregoi me gisht nga gruaja në park, me një shprehje kurioze.

E mendova gjatë, duke e ditur se ky moment do të vinte.

E bëra shenjën për “ikur” dhe shtova me duar që mun dridheshin:
“Por babi do të jetë gjithmonë me ty”.

Tudori më shikoi për një kohë të gjatë, duke përthithur informacionin me atë seriozitet që i shënonte fytyrën e vogël.

Pastaj ai pohoi me kokë, e bëri shenjën për “në rregull” dhe u kthye të luante.

Lehtësia me të cilën e pranoi realitetin më bëri të kuptoj se sa e fortë mund të jetë zemra e një fëmije.

Jeta jonë nuk ishte e lehtë.
Paratë ishin gjithmonë një problem.

Fillova të merrja punë ekstra si elektricist gjatë fundjavave, duke e lënë Tudorin me znj.Miranden.

Ndonjëherë, kur dilte ndonjë shpenzim i papritur, më duhej të zgjidhja midis rregullimit të diçkaje në shtëpi ose blerjes së materialeve edukative për Tudorin.

Gjithmonë zgjidhja materialet.

Në shkollë, Tudori shkëlqente në matematikë dhe art.

Mësuesit mahniteshin nga aftësia e tij e përqendrimit, mënyra se si zgjidhte problemet komplekse.

Ai luftonte për tu shoqëruar me fëmijët e tjerë.

Barriera e komunikimit ishte reale, pavarësisht përpjekjeve të shkollës për të krijuar një mjedis gjithëpërfshirës.

Një ditë, kur Tudori ishte shtatë vjeç, më thirrën urgjentisht në shkollë.

E gjeta në zyrën e drejtorit, me hundë të përgjakur dhe rroba të ndyra.

Një djalë më i madh e kishte shtyrë dhe e kishte quajtur “memec”.

Tudori e kishte mbrojtur veten.

Rrugës për në shtëpi, e pyeta me shenja se çfarë kishte ndodhur.

“Ai u tall me mua,” bëri gjestin e meme it.

«Ai tha që jam budalla sepse nuk flas.»

E ndalova makinën dhe u ktheva nga ai.

Me duar të forta, i bëra shenjë: «Nuk je budalla. Je ndryshe. Dhe ndryshe do të thotë i veçantë, jo inferior.»

Tudori buzëqeshi lehtë, por e dija që ato fjalë e kishin lënduar thellë.

Atë natë u ulëm në ballkon dhe pamë qytetin të shtrihej poshtë nesh.

Tudori ra në gjumë, ndoshta duke ëndërruar për të ardhmen e tij të ndritur.

Mendova për të riun e frikësuar që dikur isha, për vendimin që kisha marrë atë ditë në spital dhe për rrugën e gjatë që kisha përshkuar që atëherë.

Nuk kishte qenë e lehtë.

Kishte netë kur dyshoja në veten time, ditë kur vetmia dukej e tepërt, momente kur pyesja veten nëse Maria kishte pasur të drejtë që ishte larguar!!?

Por duke parë gjithçka që kishim ndërtuar së bashku, gjuhën e veçantë që kishim zhvilluar, për lidhjen që shkon përtej tingujve dhe fjalëve, e di që ishte vendimi më i mirë i jetës sime.

Heshtja e tij nuk ishte kurrë një kufi.

Ishte thjesht një mënyrë tjetër për të përjetuar botën, për të komunikuar, për të dashur.

Dhe në atë heshtje mësova të dëgjoja vërtet.