Shënohet një incident gjatë procesit të zgjedhjeve vendore në Kosovë.

Pas një përleshjeje fizike mes disa personave, janë raportuar edhe të shtëna me armë zjarri pranë shkollës “Xheladin Gashi” në Komoran, ku është e vendosur një qendër votimi.

Sipas pamjeve të siguruara, një veturë është qëlluar me armë zjarri në afërsi të objektit shkollor. Rrethanat e ngjarjes ende nuk janë sqaruar plotësisht.

Policia thotë se nga ngjarja nuk ka të lënduar dhe se rasti nuk ka lidhje me zgjedhjet.

“Nuk raportohet për persona të lënduar. Me të marrë informatën, policia ka dalë në vendin e ngjarjes, ku ka konstatuar se ka pasur të shtëna me armë dhe raportohet vetëm për dëmtim prone (veturë). Dy persona të përfshirë në rast janë shoqëruar në stacion policor. Aktualisht po punojmë për zbardhjen e rrethanave dhe motiveve që karakterizojnë ngjarjen. Bazuar në të dhënat e deritanishme, incidenti nuk lidhet me procesin e zgjedhjeve”, ka deklaruar Policia e Kosovës.

Njëzet e gjashtë milionë euro për studentë, një milion për pako ushqimore për familjet në nevojë, subvencionim i faturave të energjisë elektrike për familjet me të ardhura të ulëta…

Këto vendime të Qeverisë në detyrë të Kosovës më 7 tetor u cilësuan nga kundërshtarë politikë e përfaqësues të shoqërisë civile si fushatë elektorale.

Për kë? Për kandidatët e Lëvizjes Vetëvendosje (LVV), partisë në pushtet, që synojnë të fitojnë në zgjedhjet lokale të 12 tetorit.

“Nuk është e qartë se kur do të shpërndahen këto mjete dhe mbi çfarë kriteresh. Unë besoj se është vetëm për ta krijuar një narrativ që do të shfrytëzohet për zgjedhjet”, thotë Eugen Cakolli, nga Demokracia në Veprim, për Radion Evropa e Lirë.

Ai dyshon se shpërndarja e këtyre mjeteve, në mënyrë specifike për studentë, do të përkojë me rundin e dytë të zgjedhjeve lokale, ku Cakolli pret që në garë të jenë shumë kandidatë të LVV-së.

“Kjo u ofron mundësinë kandidatëve të Lëvizjes Vetëvendosje që ta kenë si aset shtesë në zgjedhje temën e ndarjes së këtyre mjeteve, duke e shfaqur këtu idenë e përkrahjes që do ta kenë nga niveli qendror”, shton Cakolli.

Njoftimi që Rama bëri më 11 shtator për zgjedhje të parakohshme në Tiranë, pasoi vendimin sot të Këshillit Bashkiak për t’i propozuar kryeministrit që të shkarkojë kryetarin aktual Erion Veliaj.

Ndërkohë, në fillim të muajit të ardhshëm, Gjykata do të mblidhet edhe një herë për të shqyrtuar kërkesën e radhës së Veliajt për t’iu hequr masa e sigurisë së arrestit në burg pa afat.

Deri sot, çdo përpjekje e Veliajt për të lënë qelinë ka dështuar, pasi gjyqtarët kanë konsideruar të drejtë argumentin e SPAK se lirimi nga burgu në kushtet kur Veliaj është ende kryetar bashkie, mund të ndikojë në prishjen e provave ose dëmtimin e procesit të ngritur nga prokuroria e Posaçme.

Por tani, gjërat kanë ndryshuar. Brenda të enjtes, pritet që ai të shkarkohet përfundimisht në mbledhjen e parë të qeverisë së re.

Ky shkarkim i heq SPAK-ut, armën kryesore që ka pasur deri tani, për të mbajtur Veliajn në burg.

Shtoji kësaj dhe faktin se dosja është kopsitur sipas SPAK dhe tashmë rezulton të jetë dorëzuar në gjykatë, duket se i hapin rrugën lirimit nga burgu të Erion Veliajt.

Ajo që ndodhi shtatë muaj më parë me arrestimin në zyrë të Veliajt, shënoi dhe ndërprerjen e karrierës së tij politike dhe profesionale.

Që në atë kohë u bë e qartë se Veliaj ishte kthyer në kartë e djegur për Ramën, i cili ditët e para ishte dukshëm i shqetësuar për të ardhmen e socialistëve dhe fatin e zgjedhjeve në prag, duke iu sulur SPAK-ut dhe gjykatësve, por shpejt u largua nga kjo strategji dhe e mënjanoi Veliajn dhe jehonën për të.

Zgjedhjet treguan se Rama nuk pësoi asnjë disfatë dhe as ulje numrash në Tiranën e Veliajt, duke e bindur kryesocialistin se lufta që nisi për të, nuk kishte më as fuqi dhe as vlerë.

Ndaj Rama duket se vendosi ti bëjë një dhuratë të fundit Veliajt, për t’i hapur rrugë nxjerrjes nga burgu duke e shkarkuar nga detyra.

Tani, mbetet të shohim nëse gjasat e shtuara për të rifituar lirinë, do të konkretizohen muajin e ardhshëm. /noa.al

Një incident i armatosur ka ndodhur pasditen e sotme në qytetin e Pejës, ku një person ka mbetur i plagosur si pasojë e të shtënave me armë zjarri.

Ngjarja është raportuar rreth orës 15:50 në rrugën “Papa Klementi”, ku sipas informacioneve zyrtare nga Policia, njësitet patrulluese kanë reaguar menjëherë pas marrjes së thirrjes.

Zëdhënësi i Policisë së Rajonit të Pejës, Driton Rugova, konfirmoi për mediat se i plagosuri është transportuar me urgjencë në Spitalin Rajonal të Pejës dhe aktualisht po merr trajtim mjekësor. Gjendja e tij shëndetësore nuk është bërë ende publike.

Ndërkohë, autori i dyshuar është larguar nga vendi i ngjarjes dhe është shpallur në kërkim nga autoritetet. Policia ka nisur hetimet dhe po punon për identifikimin dhe kapjen e personit të dyshuar.

Një ngjarje e rëndë ka ndodhur sonte në fshatin Llapashticë të Podujevës, ku është raportuar për të shtëna me armë zjarri.

Zëdhënësja e Policisë së Kosovës për rajonin e Prishtinës, Flora Ahmeti, ka konfirmuar për RTKlive se viktima, një mashkull, është gjetur pa shenja jete dhe vdekjen e tij e ka konstatuar ekipi mjekësor në vendngjarje.

“Sot rreth orës 19:30, kemi marrë informatën për të shtëna me armë në fshatin Llapashticë të Podujevës.

Menjëherë në vendin e ngjarjes kanë dalë njësitet e nevojshme policore, ku kanë hasë në një person pa shenja jete.

Vdekjen e viktimës mashkull e ka konstatuar ekipi mjekësor në vendngjarje.

Aktualisht, hetuesit policorë, në koordinim me prokurorin e shtetit, kanë nisur hetim për ndriçimin, sqarimin e të gjitha rrethanave që kanë të bëjnë me këtë rast”, tha ajo.

Prishtinë- Deputeti i Lëvizjes Vetëvendosje (LVV), Dimal Basha, është zgjedhur kryetar i Kuvendit të Kosovës. Por, kush është Dimal Basha?

Dimal Basha ka lindur më 12 tetor 1979 në Prishtinë dhe jeton në qytetin e Ferizajt. Studimet e larta i ka përfunduar në “John Jay College of Criminal Justice” në New York, duke diplomuar me vlerësimin më të lartë në drejtimin “E Drejta Penale Ndërkombëtare.”

Dimali gjithashtu ka përfunduar studimet Master në Marrëdhënie Ndërkombëtare, me fokus në “Konflikt dhe Siguri,” në Universitetin “The Neë School University,” po ashtu në New York.

Në politikë, Dimal Basha ka shërbyer si deputet i Kuvendit të Republikës së Kosovës për dy mandate dhe tashmë është zgjedhur për herë të tretë. Ai ka qenë anëtar në Komisionin për Punë të Jashtme, Komisionin për Legjislacion, Komisionin për Mbikëqyrjen e AKI-së dhe Komisionin për Stabilizim-Asociim.

Deputeti i Lëvizjes Vetëvendosje, Dimal Basha, është zgjedhur kryetar i Kuvendit të Kosovës të martën.

Zgjedhja e Bashës kryeparlamentar i hap rrugën konstituimit të Kuvendit dhe formimit të Qeverisë së re, pas një ngërçi të gjatë politik, pas zgjedhjeve të 9 shkurtit.
Basha i mori 73 vota për, 30 kundër dhe tri abstenime./REL

Gjakovë, Kosovë – Një ngjarje e rëndë ka tronditur sot qytetin e Gjakovës, ku dy punëtorë ndërtimi kanë humbur jetën si pasojë e një aksidenti fatal në vendin e punës.

Sipas informacioneve paraprake, viktimat ranë nga një lartësi e konsiderueshme në një objekt në ndërtim dhe nuk arritën të mbijetojnë për shkak të plagëve të rënda që pësuan. Policia e Kosovës ndodhet në vendngjarje dhe ka nisur hetimet për të zbardhur rrethanat dhe përgjegjësitë ligjore të këtij rasti tragjik.

Identiteti i viktimave ende nuk është bërë publik. Kushtet e rrezikshme në ndërtimtari vijojnë të marrin jetë Në të kaluarën, përfaqësues të Bashkimit të Sindikatave të Pavarura të Kosovës (BSPK) kanë ngritur shqetësime të forta mbi kushtet e punës në sektorin e ndërtimit, duke theksuar mungesën e masave të sigurisë dhe trajnimet e pakta për punëtorët.

Ligji për Siguri dhe Shëndet në Punë parashikon qartë detyrimet e punëdhënësve për sigurimin e kushteve të duhura në ambientet e punës, përfshirë trajnimin, përdorimin korrekt të pajisjeve dhe mirëmbajtjen e makinerive.

Megjithatë, sipas raportit të Inspektoratit të Punës për vitin 2024, janë regjistruar shtatë raste të vdekjeve në vendin e punës vetëm vitin e kaluar – një bilanc shqetësues që thekson nevojën për masa të menjëhershme.

Prej afro dy vitesh, Kosova ka kaluar nën masa ndëshkuese të Bashkimit Europian, të cilat, edhe pse ka nisur heqja e tyre, ende nuk janë larguar plotësisht. Masat u vendosën në qershor të vitit 2023, si reagim ndaj tensioneve në veri të vendit. Këto masa sollën pasoja të ndjeshme në tre fusha kryesore, humbje financiare, izolim diplomatik dhe ngecje në procesin e integrimit europian.

Që nga qershori i vitit 2023, Kosovës i janë vendosur disa masa ndëshkuese nga Bashkimi Europian. Tani, gati dy vjet më vonë, ato kanë filluar të hiqen dalëngadalë – me shumë paqartësi. Por, dëmi i shkaktuar deri më tani arrin qindra miliona euro.

Një raport i publikuar nga Instituti për Studime të Avancuara, tregon se masat i kanë kushtuar Kosovës rreth 615 milionë euro në projekte të pezulluara ose të shtyra në afat të pacaktuar, ndërsa 7.1 milionë euro janë humbur, pasi janë tejkaluar afatet e lejuara.

Sektorët më të prekur përfshijnë mjedisin me 350.7 milionë euro, energjinë me 114.4 milionë euro, dixhitalizimin me rreth 57 milionë euro dhe kulturën, me 15 milionë euro. Rreth 218 milionë euro janë projekte në kuadër të IPA (IPA II dhe IPA III) dhe rreth 395.5 milionë euro janë projekte në kuadër të Kornizës së Investimeve të Ballkanit Perëndimor (WBIF).

Realizimi i këtyre projekteve ishte parashikuar të financohej nëpërmjet granteve dhe kredive, me një kontribut prej rreth 421 milionë eurosh nga Bashkimi Europian, afërsisht 162 milionë euro nga palët e treta, si institucionet financiare ndërkombëtare, si dhe vetëfinancim në vlerën prej 31 milionë eurosh.

“Këto vonesa në fillimin e zbatimit të projekteve nënkuptojnë shtyrje ose humbje të mundësive për rritje, zhvillim dhe përmirësim të mirëqenies së qytetarëve, si dhe ndikojnë negativisht në perspektivën për integrim europian”.

Në Raport theksohet se puna e organeve në kuadër të Marrëveshjes së Stabilizim-Asociimit (MSA) ishte ndërprerë deri në maj të vitit 2025, fondet për Kosovën në kuadër të Instrumentit të Para-Anëtarësimit (IPA) janë pezulluar dhe propozimet e Kosovës në Kornizën e Investimeve për Ballkanin Perëndimor (WBIF) nuk janë duke u shqyrtuar nga Bordi i WBIF-it.

“Për më tepër, Kosova nuk është përfshirë në ngjarje të nivelit të lartë, përveç atyre që lidhen me situatën në veri dhe integrimin rajonal të Ballkanit Perëndimor.

Për heqjen e këtyre masave nevojitet konsensusi i plotë i vendeve anëtare të BE-së, ku deri më tani nuk është marrë ndonjë vendim i tillë”.

Pse u vendosën masat dhe si po hiqen ato

BE-ja e ndëshkoi Kosovën në qershor të vitit 2023, për shkak të, siç vlerësoi, rolit të Qeverisë së Kosovës në nxitjen e tensioneve etnike në veri të vendit – zonë e banuar me shumicë serbe. Që atëherë, liderët politikë të Kosovës kanë bërë thirrje të vazhdueshme për heqjen e këtyre masave, duke i quajtur ato të padrejta.

Ndërkohë, përfaqësuesja e lartë e Bashkimit Europian për Politikë të Jashtme dhe Siguri, Kaja Kallas, ka thënë se kanë nisur t’i heqin masat ndaj Kosovës. Sipas saj, heqja e masave të prezantuara para dy vjetësh, po bëhet gradualisht.

“Si shenjë e përkushtimit tonë, mund të njoftoj se BE-ja ka filluar gradualisht të heqë masat e vendosura në qershor të vitit 2023. Vendimi hap rrugën për mundësi më të mëdha për zhvillimin e Kosovës dhe për lidhje më të ngushta me Europën”.

Ajo tha se është gjë e mirë që anëtarësimi në Bashkimin Europian mbështetet nga shumica e njerëzve në Kosovë dhe nga një spektër i gjerë politik.

“Përparimi mund të arrihet vetëm nëpërmjet reformave të vazhdueshme. Plani i Rritjes i Bashkimit Europian për Ballkanin Perëndimor është një mundësi e madhe për integrim gradual në tregun e përbashkët europian që po sjell mirëqenie për qytetarët”.

Por, edhe ky lajm ka sjellë paqartësi, pasi ende nuk dihet se cilat masa saktësisht po hiqen dhe në çfarë afatesh.

Një prej tyre ka të bëjë me Marrëveshjen e Stabilizim-Asociimit, paktit të parë kontraktual mes Kosovës dhe bllokut europian, dhe Kornizën e Investimeve për Ballkanin Perëndimor.

Çfarë humbi Kosova nga masat?

Masat, sipas raportit të Institutit GAP, prekën rreth 395 milionë euro në kuadër të projekteve të WBIF-së – që synonin zhvillimin socio-ekonomik dhe të perspektivës europiane të vendeve të Ballkanit Perëndimor – dhe rreth 218 milionë euro në kuadër të programit IPA – program që u ofron asistencë financiare dhe teknike vendeve që synojnë BE-në.

Këto fonde ishin planifikuar të shpenzoheshin për realizim të projekteve, të cilat do të financoheshin përmes granteve dhe kredive. Edhe pse marrëveshja për IPA të vitit 2024 nuk ishte nënshkruar, projektet e planifikuara në kuadër të saj arrinin vlerën totale prej 56.4 milionë eurosh.

Por, më shumë se nga fondet e programit IPA, Kosova ka humbur në vlerë monetare nga masat që kanë prekur projektet në kuadër të Kornizës Investuese për Ballkanin Perëndimor (WBIF).

“Aplikimet e Kosovës në kuadër të Kornizës Investuese për Ballkanin Perëndimor (WBIF) të dorëzuara gjatë viteve 2023 dhe 2024, nuk kanë kaluar më tej për miratim.

Si pasojë, disa projekte kyçe, të cilat ishin të bashkëfinancuara nga Agjencia Franceze për Zhvillim (AFD), Banka Gjermane për Zhvillim (KFW) dhe institucione të tjera ndërkombëtare, nuk janë duke u realizuar”.

Projektet e pezulluara në vlerë prej 395.5 milionë eurosh përfshijnë, ndër të tjera: shtrirjen e rrjetit të ujësjellësit dhe kanalizimit në Prishtinë, impiantin për trajtimin e ujërave në Ferizaj, linjën ndërlidhëse energjetike Kosovë–Shqipëri, ndërtimin e infrastrukturës kundër përmbytjeve dhe për ujitje.

“Pezullimi i investimeve të tilla ka sjellë pasoja të menjëhershme dhe afatgjata, si vonesa në ndërtimin e infrastrukturës, humbje të mundësive për punësim, përkeqësim të kushteve të jetesës dhe pengesë në përmbushjen e objektivave mjedisore e integruese”.

Cilat janë masat e BE-së ndaj Kosovës?

Masat e BE-së ndaj Kosovës përfshinin: pezullimin e përkohshëm të grupeve të punës për Marrëveshjen e Stabilizim-Asociimit, mosftesën e Kosovës në takime të nivelit të lartë dhe pezullimin e vizitave dypalëshe.

Gjithashtu, u pezullua edhe programimi i fondeve për Kosovën, të cilat ishin paraparë të dorëzoheshin nëpërmjet Kornizës së Investimeve në Ballkanin Perëndimor dhe IPA 2024 (Instrumentet e Para-Anëtarësimit).

Programi IPA, sipas Komisionit Europian, është paraparë si “mënyrë përmes së cilës BE-ja përkrah reforma në ‘vendet në procesin e zgjerimit’ me ndihmë financiare dhe teknike”.

Kosova ka përfituar gjithsej 1.21 miliardë euro nga ky program që nga viti 2007 deri në fund të vitit 2022. Nga programi Korniza e Investimeve në Ballkanin Perëndimor, Kosova ka përfituar rreth 1.8 miliardë euro nga viti 2009 deri më 2021.

Por, pas masave ndëshkuese, Kosova mbeti jashtë granteve që BE-ja miratoi në korrik të vitit 2023, në vlerë prej 2.1 miliardë eurosh.

Ndikimi i masave në imazhin e Kosovës

Masat ndëshkuese të Bashkimit Europian ndaj Kosovës, të vendosura në qershor 2023, i shkaktuan vendit një dëm të ndjeshëm në disa fusha kyçe.

Pasojat kryesore që pësoi Kosova gjatë kohës sa ishin në fuqi këto masa: Kosova u përjashtua nga programet e IPA-s (Instrumenti për Ndihmë të Para-Anëtarësimit), që janë fonde të rëndësishme për zhvillim ekonomik, infrastrukturë, arsim dhe reformë institucionale.

U pezullua pjesëmarrja në takime të nivelit të lartë dhe trajnime të BE-së, duke e izoluar Kosovën nga vendimmarrjet rajonale dhe europiane.

Shumë projekte të financuara nga BE-ja u bllokuan ose u vonuan, duke ndikuar në zhvillimin ekonomik dhe social të vendit. Disa grante dhe fonde që ishin të parashikuara për Kosovën nuk u disbursuan.

Masat dërguan sinjal negativ për stabilitetin dhe bashkëpunimin institucional të Kosovës me partnerët ndërkombëtarë. E dëmtoi pozicionin e Kosovës në raport me dialogun me Serbinë dhe ndikoi në marrëdhëniet me vendet anëtare të BE-së.

Qeveria e Kosovës u përball me kritika të brendshme dhe ndërkombëtare për refuzimin e zbatimit të kërkesave të BE-së në kohë (sidomos për çështjen e veriut dhe bashkëpunimit me BE-në dhe SHBA-në).

Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, ka deklaruar se siguria nacionale në Republikën e Kosovës është përmirësuar ndjeshëm falë bashkërendimit institucional dhe veprimeve të organeve të inteligjencës, sigurisë dhe drejtësisë.

“Sipas masave dhe veprimeve të ndërmarra, siguria është përforcuar në vazhdimësi përgjatë viteve të fundit, veçanërisht në katër komunat në veri ku problemet e sigurisë ishin më të theksuara,” deklaroi Kurti.

Ai theksoi se “veriu i Kosovës nga një regjion me prani jo vetëm të terroristëve dhe kriminelëve serbë, por edhe një nga lokacionet më proruse, tashmë është stabilizuar dukshëm.”

Kurti përmendi një sërë masash që kanë ndikuar në këtë përmirësim të gjendjes, përfshirë largimin e barrikadave, luftimin e kontrabandës dhe mbylljen e rrugëve ilegale, si dhe shpalljen e “Mbrojtjes Civile” dhe “Brigadës së Veriut” organizata terroriste.

“Reduktimi i kapaciteteve destabilizuese të Serbisë në Kosovë, përmirësimi i situatës së sigurisë dhe sundimi i rendit dhe ligjit kanë ndikuar në një ambient më të sigurt, jo vetëm në katër komunat veriore, por edhe në vendbanimet tjera me shumicë serbe,” theksoi Kurti.

Ai shtoi se Serbia ka humbur forcën destabilizuese që kishte më parë: “Nuk ka më mekanizma të fortë kërcënues brenda Kosovës.”

Në deklaratën e tij, Kurti nënvizoi gjithashtu arrestimin e bashkëpunëtorëve të shërbimeve serbe të inteligjencës, luftën kundër ekstremizmit dhe ndikimin e ulët të Rusisë, Kinës dhe Iranit në Kosovë. Ai përmendi gjithashtu avancimin e bashkëpunimit ndërinstitucional dhe ndërkombëtar në fushën e sigurisë dhe inteligjencës, si dhe rritjen e besimit të qytetarëve në institucionet e sigurisë.

“Institucionet relevante kanë shtuar bashkëpunimin dhe koordinimin e aktiviteteve në kundërvënie ndaj luftës hibride nga Serbia dhe Rusia,” deklaroi Kurti.