Një ngjarje e pazakontë natyrore ka tronditur rajonin lindor të Rusisë, ku vullkani Krasheninnikov në gadishullin e largët të Kamçatkës ka shpërthyer për herë të parë pas më shumë se 500 vitesh. Sipas autoriteteve ruse, gjatë natës, vullkani ka çliruar një re të dendur hiri, e cila është ngritur deri në 6 kilometra në atmosferë.

Shpërthimi vjen vetëm pak ditë pas një tërmeti masiv me magnitudë 8.8 të shkallës Rihter që goditi të njëjtin rajon dhe shkaktoi alarm global për cunami, që u përhap deri në Polinezinë Franceze dhe brigjet e Kilit. Sipas ekspertëve rusë, ekziston një lidhje e mundshme mes aktivitetit sizmik dhe shpërthimit të papritur të vullkanit Krasheninnikov.

Pavarësisht intensitetit të shpërthimit, Ministria e Emergjencave ruse bëri të ditur se nuk ka rrezik për zonat e populluara dhe situata është nën kontroll. Megjithatë, paralajmërimet për cunami mbeten aktive në tre zona të gadishullit Kamçatka, ku autoritetet kanë bërë thirrje për evakuim të përkohshëm të banorëve pranë vijës bregdetare.

Pak orë pas shpërthimit, një tjetër tërmet me magnitudë 7.0 goditi Ishujt Kuril, duke rritur shqetësimet për pasgoditje të fuqishme. Ministria paralajmëroi se valët e cunamit mund të arrijnë deri në 18 centimetra lartësi, duke shtuar se lëkundjet e forta pritet të vijojnë për disa javë.

Olga Girina, kreu i Ekipit të Reagimit ndaj Shpërthimeve Vullkanike të Kamçatkës, konfirmoi se shpërthimi i Krasheninnikov është i pari i dokumentuar që nga shekulli i 15-të dhe ka të ngjarë të jetë nxitur nga aktiviteti sizmik i fundit.

Gadishulli Kamçatka ndodhet në të ashtuquajturën “Unaza e Zjarrit të Paqësorit”, një zonë e njohur për përqendrimin e lartë të tërmeteve dhe vullkaneve, ku përplasjet e pllakave tektonike krijojnë rrethana të favorshme për shpërthime dhe lëkundje të fuqishme.

Autoritetet ruse mbeten në gatishmëri, ndërsa ekipet shkencore po monitorojnë nga afër situatën për çdo zhvillim të mëtejshëm.

Një vullkan në Antarktidë po nxjerr pluhur ari me vlerë 5,000 paund çdo ditë dhe për shkak të ngadalësisë së shpërthimit të tij, ari po kristalizohet dhe po formohet. Mali Erebus u zbulua në vitin 1841 nga Kapiteni Sir James Clark Ross, i cili e emëroi sipas varkës së tij, ndërsa ai dhe ekuipazhi i tij po lundronin pranë tij.

Është vullkani më jugor aktiv në botë dhe një nga dy vullkanet aktivë në Antarktidë nga 138 në kontinent.

Mali Erebus ka një lartësi prej 3,794 m. Vullkanit iu deshën më shumë se 130 vjet që të bëhej aktiv, por ai ka shpërthyer që nga viti 1972, jo me llavë, por me shumë gaz dhe avull. Brenda të gjitha këtyre, ka grimca shumë të vogla pluhuri ari që matin 20 mikrometra (0.02 mm) me një total prej rreth 80 g të nxjerrë jashtë çdo ditë. Çmimi i arit aktualisht luhatet rreth 63 paund për gram, që do të thotë se çdo ditë prodhohet ar me vlerë 5,040 paund.

Ndërsa llava ngrihet lart dhe godet ajrin e ftohtë, ajo kristalizon arin për disa orë përpara se të fryhet në atmosferë. Është gjetur më shumë se 600 milje larg vetë vullkanit.

Duke folur për Live Science, shkencëtari kërkimor postdoktoral në Observatorin e Tokës Lamont-Doherty në Universitetin e Kolumbias, Conor Bacon, tha:

Një nga karakteristikat e tij më interesante është liqeni i vazhdueshëm i llavës që zë një nga krateret e tij në majë, ku materiali i shkrirë është i pranishëm në sipërfaqe. Këto janë në fakt mjaft të rralla, pasi kërkojnë që të përmbushen disa kushte shumë specifike për të siguruar që sipërfaqja të mos ngrijë kurrë.

Jo të gjitha vullkanet mund të prodhojnë ar sepse ato çlirojnë gazra shumë më dhunshëm dhe kjo nuk i jep kohë pluhurit të arit të kristalizohet, Mali Erebus çliron gazrat e tij më ngadalë që kjo të ndodhë.

Vetëm 400 km larg bregut të Oregonit, vullkani i njohur si Axial Seamount, po tregon shenja të forta se është gati të shpërthejë, sipas shkencëtarëve nga Universiteti i Uashingtonit.

Vullkani gjendet në një pikë të nxehtë gjeologjike dhe mbi kurrizin e Juan de Fuca, ku dy pllaka tektonike ndahen, duke krijuar presion të vazhdueshëm nëntokësor.

Gjatë javëve të fundit, janë regjistruar qindra tërmete në ditë, një tregues i qartë se vullkani po mbushet me magmë dhe mund të shpërthejë së shpejti. Profesor William Wilcock, gjeofizikan detar, tha se shpërthimi mund të ndodhë në fund të këtij viti ose në fillim të vitit 2026, por mund të ndodhë edhe nesër.

Gjatë shpërthimit të fundit në prill 2015, u regjistruan mbi 10 000 tërmete brenda 24 orëve dhe magma u përhap 40 kilometra përgjatë dyshemesë së detit.

Krateri i krijuar nga shembjet e dhomës së magmës është shndërruar në një shtëpi krijesat nënujore, të cilat kanë lulëzuar nga gazrat mineralë të dalë përmes burimeve hidrotermale.

Sipas profesoreshës Debbie Kelley, edhe pse shpërthimet janë të nxehta dhe shkatërrojnë jetën përreth përkohësisht, ajo rikthehet shpejt, brenda pak muajsh. Kelley thekson se vëzhgimi i kësaj zone është thelbësor për të kuptuar mënyrën se si formohet planeti ynë.

Për herë të parë, shpërthimi i ardhshëm do të transmetohet drejtpërdrejt për publikun, falë teknologjisë së observatorit Regional Cabled Array

Vullkani aktiv Etna, i vendosur në jug të Italisë, ka shpërthyer duke lëshuar hi dhe lavë. Sipas informacioneve që Anadolu ka siguruar nga burime lokale, aktiviteti vullkanik filloi mbrëmjen e djeshme në kraterin juglindor të Etnës, i cili është një nga krateret aktive të vullkanit me lartësi rreth 3.300 metra, dhe ka vazhduar deri në orët e pasdites së sotme.

Mediat italiane, duke cituar degën e Institutit Kombëtar Italian të Gjeofizikës dhe Vullkanologjisë (INGV) në Katania, raportojnë se vullkani ka shpërthyer me forcë duke lëshuar hi dhe lavë, ndërsa retë e hirit janë shpërndarë në drejtimin lindor.

Për shkak të intensitetit të lartë të aktivitetit vullkanik, INGV Katania lëshoi alarm të kuq për trafikun ajror në mëngjes, por Aeroporti Fontanarossa në Katania nuk pësoi mbyllje. Në orët e pasdites, aktiviteti i shpërthimit të hirit ka rënë dhe paralajmërimi për fluturimet është ulur gradualisht.

Etna, vullkani aktiv më i lartë në kontinentin evropian, ndodhet në ishullin e Sicilisë. Pas verës së vitit 2024, aktiviteti i fundit i fortë me shpërthime të hirit dhe lavës u regjistrua në muajin shkurt.

Mali Etna, vullkani aktiv më i lartë në Evropë, ka shpërthyer, duke nxjerrë lavë dhe duke krijuar re masive të hirit që kanë ndërprerë ndjeshëm udhëtimin ajror në rajon.

Sipas agjencisë italiane të lajmeve ANSA, vullkani 3030 metra i gjatë në ishullin e Siçilisë ka pësuar rritje të aktivitetit vullkanik.

Instituti Kombëtar Italian i Gjeofizikës dhe Vullkanologjisë (INGV) raportoi se shpërthimi ka dërguar rrjedha lavash nga vullkani, të shoqëruar nga retë e hirit që arrijnë deri në 10 kilometra (18.6 milje) lartësi dhe që lëvizin në juglindje.

INGV ka lëshuar një paralajmërim të kodit “të kuq” për avionët që fluturojnë në afërsi. Retë e hirit kanë çuar në ndërprerje të konsiderueshme të fluturimeve në aeroportin Catania Fontanarossa.

Etna ka parë një aktivitet intensiv javët e fundit, duke nxjerrë hi dhe lavë të nxehtë në disa raste që nga fillimi i korrikut.

Dy herë muajin e kaluar, aeroporti pezulloi të gjitha fluturimet pasi shpërthimet hodhën hi vullkanik mbi pista. Të dielën, Instituti Kombëtar i Gjeofizikës dhe Vullkanologjisë i Italisë raportoi një “shatërvan llave” që buronte nga vullkani.

Mali Etna është vullkani më i lartë në Evropë, me një lartësi prej rreth 3,324 metra (rreth 10,900 këmbë). Edhe pse në një gjendje pothuajse të vazhdueshme aktiviteti, viktimat si pasojë e shpërthimeve në Vendin e Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s janë të rralla.

Megjithatë, dy turistë u vranë në vitin 1987 nga një shpërthim i papritur pranë majës.

Vullkani më i lartë në botë nxjerr pluhur ari me vlerë të konsiderueshme çdo ditë. Midis shtëllungave të gazit e avullit shkencëtarët kanë gjetur pika të vogla ari të kristalizuara që emetohen nga mali Erebus i Antarktidës.

Vullkani famëkeq që nxjerr ar u zbulua në vitin 1841 nga kapiteni Sir James Clark Ross, i cili e quajti atë sipas anijes së tij, por ai ka qenë aktiv vetëm që nga viti 1972. Kontinenti i mbuluar me akull është shtëpia e 138 vullkaneve, por vetëm dy, Erebus dhe Deception Island, konsiderohen si aktivë.

I mbuluar me akull dhe borë nga jashtë, Erebus ka një liqen të nxehtë përvëlues llave brenda kraterit të tij të majës që ka qenë vazhdimisht duke u fryrë që nga viti 1972. Shkencëtarët kanë zbuluar se gjatë episodeve të kaluara të aktivitetit vullkanik, mali Erebus ka qenë i njohur për nxjerrjen e gurëve të shkëmbinjve pjesërisht të shkrirë të njohur si “bomba vullkanike”.

Shtyllat e gazit janë të ngarkuara me kristale të imta prej ari metalik që kanë një madhësi prej 20 mikrometrash. Edhe pse i vogël, mali Erebus nxjerr rreth 80 gr nga këto grimca ari në baza ditore – të cilat ekspertët vlerësojnë se vlejnë 6,000 dollarë.

Grimcat e arit barten nga gazi i nxehtë 1000 °C në sipërfaqe dhe kristalizohen në sipërfaqen kore të llavës. Ndërsa mali Erebus lëshon gaz ngadalë, grimcat e arit kanë kohë të mjaftueshme për t’u formuar në kristale.

Një tjetër shpërthim i fuqishëm vullkanik në gadishullin Reykjavik ka bërë që të shpallet gjendja e jashtëzakonshme në Islandën Jugore.

Shpërthimi sipas autoriteteve lokale është më i forti që nga viti 2021.

Vullkani shpërtheu pa paralajmërim mbrëmjen e së shtunës dhe është i fundit në një seri shpërthimesh në rajon, duke kërcënuar infrastrukturën lokale dhe duke udhëhequr autoritetet për të shpallur një gjendje të jashtëzakonshme.

Shërbimi Meteorologjik i Islandës tha se kishte marrë indikacione për një shpërthim të mundshëm vetëm rreth 40 minuta para se të ndodhte. Laguna Blu ka një popullsi prej rreth 4,000 banorësh, por pak banorë ishin në qytet në atë kohë, të cilët u evakuuan menjëherë pas shpërthimit.

MEKSIKË- Vullkani Popocatepetl në Meksikë ka shpërthyerditën e djeshme duke shkuar në një lartësi prej 2000 metrash. Për shkak të shpëthimit të vullkanit janë anuluar më shumë se njëzet fluturime në aeroportin e kryeqytetit të Meksikës.

“Njëzet e dy fluturime të linjave ajrore të ndryshme kombëtare dhe ndërkombëtare u anuluan për shkak të kontrolleve të sigurisë në avionët që ndeshën me hi gjatë fluturimit,” shpjegoi Aeroporti Ndërkombëtar Benito Juarez (AICM) i Meksikos City.

Operatori i aeroportit siguroi se nuk është parë e nevojshme të pezullohet funksionimi i tij deri më tani, megjithatë, ai vazhdon të monitorojë nga afër drejtimin e hirit, i cili aktualisht po lëviz drejt Gjirit të Meksikës (në lindje).

Autoritetet federale mbajtën të martën nivelin e alarmit në “të verdhë”, dy shkallë nën rrezikun maksimal, por paralajmëruan rënien e hirit në tre shtetet në pjesën qendrore të vendit që rrethojnë kraterin: Morelos, Puebla dhe shtetin e Meksikës. Aktiviteti më i fundit shpërthyes vullkanik në Popocatepetl u regjistrua në maj 2023. Kryeqyteti meksikan është i rrethuar nga një varg malor, i cili redukton mundësitë përsa i përket rrugëve ajrore. Në 24 orët e mëparshme, vullkani regjistroi 77 shpërthime, dridhje me një kohëzgjatje totale prej 952 minutash dhe një tërmet, tha një raport i mbrojtjes civile pasditen e djeshme.

Një tjetër vullkan ka shpërthyer në jugperëndim të Islandës për herë të dytë brenda më pak e një muaji, duke lëshuar llavë në drejtim të një vendbanimi të afërt.about:blank

Shpërthimi, pak para orës 8:00 të mëngjesit të dielën, ndodhi pas një sërë tërmetesh në afërsi të qytetit Grindavik, njoftoi Zyra Meteorologjike e Islandës.

Banorët e këtij vendi u evakuuan gjatë natës, raportoi televizioni islandez RUV.

“Llava po rrjedh disa qindra metra në veri të vendit, pra 400 deri në 500 metra”, tha Kristin Jonsdottir nga Zyra Meteorologjike e Islandës për televizionin RUV.

“Llava po rrjedh drejt Grindvikut”, shtoi ai.

Banorët e Grindvikut ishin evakuuar nga shtëpitë e tyre edhe në nëntorin e kaluar dhe nuk ishin kthyer në qytet për gjashtë javë, pas një sërë tërmetesh dhe shpërthimit të një vullkani si pasojë.about:blank

Qyteti me 3.800 banorë afër aeroportit kryesor të Islandës u evakuua më 10 nëntor kur një sërë tërmetesh shkaktuan çarje të tokës mes Grindavikut dhe Sylingarfellit, një qytet i vogël bjeshkor në veri.

Prej atëherë janë ndërtuar mure mbrojtëse përreth vullkanit me shpresën e devijimit të magmës larg vendbanimit. Por, muret e ndërtuara në veri të Grindavikut janë rrëzuar dhe lava po lëviz në drejtim të qytetit, tha zyra meteorologjike.about:blank

Në Islandë ndodh shpërthimi i një vullkani çdo katër-pesë vjet mesatarisht. Më 2010 ndodhi shpërthimi i vullkanit Eyjafjallajokull, më i madhi në vitet e fundit, duke lëshuar re të mëdha hiri në atmosferë, gjë që shkaktoi mbylljen e hapësirave ajrore nëpër Evropë.

Hapësira ajrore përreth malit Etna është hapur sërish dhe aeroporti i Katanias, në ishullin e Sicilisë, është funksional.

24 orë më parë fluturimet u pezulluan për shkak të shpërthimit të vullkanit, që lëshoi një shi hiri, që tashmë është zhdukur.

Hiri i dendur ditën e hënë bëri që si avionët në ardhje edhe ata në nisje të bllokoheshin. Disa prej tyre u detyruan të devijonin kursin për në aeroportet e Palermos, Trapanit dhe Komisos.

Ndërsa të martën, avioni i parë u nis në 6 e 24 minuta, me orën lokale, me destinacion Pragën, ndërsa i pari që u ul në pistë ishte një fluturim nga Malta në 7 e 20 minuta.

Edhe pse pezullimi i së hënës ishte planifikuar të zgjaste deri në orën 13, ai u shty deri në orën 20 dhe pastaj deri në 6 të mëngjesit të së martës, në kulmin e sezonit turistik.about:blank

Mbyllja e aeroportit shkaktoi kaos mes udhëtarëve, që korrikun e kaluar përjetuan mbylljen me tre javë të tij pasi një zjarr i madh përfshiu godinën e terminalit kryesor.

Sidoqoftë, rihapja e tij përkon me ditën e 15 gushtit, e njohur në Itali si “Ferragosto”, kur ishulli i Sicilisë kthehet në destinacionin e preferuar të italianëve dhe të huajve.about:blank

Mali Etna shpërtheu ditën e diel, duke e kthyer llavën në një shatërvan dhe duke prodhuar një shi hiri të zi që u shpërnda më vonë nga erërat.